..:: Chuyên môn » Chia sẻ chuyên môn cùng đồng nghiệp ::..   25 Tháng Mười Một 2017  Đăng Ký  Đăng Nhập 
 CHIA SẺ CHUYÊN MÔN CÙNG ĐỒNG NGHIỆP

Hoại tử thượng bì do Methotrexate
03 Tháng Mười Một 2017 :: 9:25 SA :: 228 Views :: 0 Comments

 
.
1. Đại cương
     Methotrexate (MTX) được sử dụng khá nhiều trong các bệnh lý da liễu, đặc biệt là vảy nến và các bệnh lý tự miễn hệ thống. Liều thấp MTX được cho là khá an toàn, dung nạp tốt, nhưng vẫn có một số tác dụng không mong muốn.
Hoại tử thượng bì do MTX (MTX induce epidermal necrosis: MEN) là tình trạng hiếm gặp nhưng có thể đe dọa đến tính mạng người bệnh. Biểu hiện lâm sàng của MEN khá giống hội chứng SJS/ TEN nhưng cơ chế bệnh sinh lại hoàn toàn khác biệt. Do đó, đôi khi gây khó khăn trong chẩn đoán và điều trị MEN.
2. Biểu hiện lâm sàng và cận lâm sàng
     Trước đây, hầu hết các trường hợp MEN đều là các báo cáo ca lâm sàng. Năm 2017, lần đầu tiên đã có một nghiên cứu khá lớn tổng kết trên 24 bệnh nhân bị MEN cho thấy:
    - Hầu hết bệnh nhân đều có vết trợt đau trước khi xuất hiện hoại tử da
    - Diện tích da hoại tử trung bình là 33,2 ± 20,8 % (nhỏ nhất là 8% -lớn nhất là 80%)
    - 58,3% bệnh nhân có tổn thương niêm mạc miệng: trợt, loét.
    - Mô bệnh học: teo thượng bì, dị sừng, hoại tử thượng bì, xâm nhập viêm rất ít
    - Công thức máu: 58,3% bệnh nhân có giảm bạch cầu (<3000/µl), 35,7% bệnh nhân giảm lympho máu (<1000/ µl) và 66,7% bệnh nhân giảm tiểu cầu (150000/ µl)
     Hầu hết bệnh nhân chức năng gan bình thường, tăng nhẹ men gan không có sự khác biệt với nhóm dung nạp MTX

Tổn thương loét niêm mạc miệng trên nền tổn thương vảy nến cũ (Nguồn ảnh: BS Nguyễn Thị Kim Cúc) Vết trợt trên nền tổn thương vảy nến cũ (Nguồn ảnh: BS Nguyễn Thị Kim Cúc)
Ảnh 1,2:Tổn thương loét niêm mạc miệng và vết trợt trên nền tổn thương vảy nến cũ ở bệnh nhân nam 24 tuổi dùng  MTX liều cao không bổ sung acid folic sau 3 tuần, Nguồn ảnh: BS Nguyễn Thị Kim Cúc, Bệnh viện Da liễu Trung ương
Hoại tử thượng bì lan rộng sau dùng MTX liều cao không bổ sung acid folic (Nguồn ảnh: Chen TJ, Chung WH, Chen CB, et al. Methotrexate-induced epidermal necrosis: A case series of 24 patients. J Am Acad Dermatol. 2017;77(2):247-55 e2)  Hoại tử thượng bì lan rộng sau dùng MTX liều cao không bổ sung acid folic (Nguồn ảnh: Chen TJ, Chung WH, Chen CB, et al. Methotrexate-induced epidermal necrosis: A case series of 24 patients. J Am Acad Dermatol. 2017;77(2):247-55 e2)
Ảnh 3, 4: Hoại tử thượng bì lan rộng sau dùng MTX liều cao không bổ sung acid folic, Nguồn ảnh: Chen TJ, Chung WH, Chen CB, et al. Methotrexate-induced epidermal necrosis: A case series of 24 patients. J Am Acad Dermatol. 2017;77(2):247-55 e2
3. Các yếu tố nguy cơ
    - Tuổi: MEN thường gặp ở bệnh nhân > 60 tuổi (OR 25,3 [CI95%: 8,87-72]
    - Liều khởi đầu MTX: thời gian xuất hiện triệu chứng MEN sau liều khởi đầu MTX thường là 34 ngày (3-90 ngày), chủ yếu gặp ở nhóm bệnh nhân dùng MTX >10mg/ tuần mà không bổ sung acid folic (OR 8,94 [CI95% 1,17-68,4].
    - Bệnh thận mạn tính: MTX được đào thải chủ yếu qua thận. Bệnh nhân bị bệnh thận mạn tính với mức lọc cầu thận <60ml/ phút có nguy cơ cao bị MEN hơn nhóm còn lại (OR 49,6 [CI95% 15,5-159].
4. Yếu tố tiên lượng
    - Bệnh thận nặng và giảm bạch cầu là các yếu tố tiên lượng tồi của MEN.
    - Mức lọc cầu thận <30ml/ phút làm tăng nguy cơ tử vong của MEN lên 25,4 lần [CI95% 1,17-551].
    - Bạch cầu trong máu giảm nặng <1000/ µl làm tăng nguy cơ tử vong của MEN lên 27 lần [CI95% 1,83-399].
    - Không tìm được mối liên quan giữa thang điểm SCORTEN và tỉ lệ tử vong của MEN.
Như vậy, MEN hoàn toàn khác biệt với hội chứng SJS/ TEN

5. Điều trị
     Hiện tại, điều trị MEN vẫn là vấn đề còn nhiều tranh cãi. Nghiên cứu năm 2017 trên 24 bệnh nhân bị MEN, có 79,2% bệnh nhân được điều trị bằng leucovorin và 20,8% bệnh nhân được điều trị bằng corticoid đường toàn thân hoặc yếu tố kích thích bạch cầu hoặc điều trị hỗ trợ. Kết quả cho thấy:
    - Tỉ lệ tử vong trong nhóm dùng leucovorin là 15,8%, trong nhóm còn lại là 20%.
    - Thời gian tái tạo thượng bì trong 2 nhóm tương ứng là 15,25 ngày và 18,25 ngày.
Tuy nhiên, sự khác biệt về tỉ lệ tử vong và thời gian tái tạo thượng bì không có sự khác biệt giữa 2 nhóm do cỡ mẫu nhỏ.

6.      Tài liệu tham khảo
1. Chen TJ, Chung WH, Chen CB,  et al. Methotrexate-induced epidermal necrosis: A case series of 24 patients. J Am Acad Dermatol. 2017;77(2):247-55 e2.
2. Aractingi S, Briant E, Marolleau JP, et al. [Methotrexate-induced skin detachment]. Presse Med. 1992;21(35):1668-70.
3.  Harrison PV. Methotrexate-induced epidermal necrosis. Br J Dermatol. 1987;116(6):867-9.
4. Sawada Y, Kawakami C, Nakamura M, et al. Toxic epidermal necrosis-like dermatosis induced by the first course of methotrexate. Eur J Dermatol. 2009;19(4):397-8.

Bài và ảnh: Bs. Nguyễn Thị Kim Cúc, Khoa Điều trị bệnh da nam giới, Bệnh viện Da liễu Trung ương
Đăng tin: Phòng CNTT&GDYT
 
Comments
Hiện tại không có lời bình nào!
  Đăng lời bình

Trong phần này bạn có thể đăng lời bình





Gửi lời bình   Huỷ Bỏ

 Các tin bài khác
ERYTHRASMA ERYTHRASMA 08/11/2017
Tổn thương phổi kẽ trong xơ cứng bì hệ thốngTổn thương phổi kẽ trong xơ cứng bì hệ thống 03/11/2017
Chromoblastomycosis: Một căn bệnh nhiệt đới dần bị lãng quênChromoblastomycosis: Một căn bệnh nhiệt đới dần bị lãng quên 16/10/2017
Giám sát lậu cầu kháng thuốcGiám sát lậu cầu kháng thuốc 08/11/2017
Các thuốc điều biến miễn dịch bôi tại chỗCác thuốc điều biến miễn dịch bôi tại chỗ 26/09/2017
Các bệnh da xuất huyết tăng sắc tốCác bệnh da xuất huyết tăng sắc tố 20/09/2017
Giám sát lậu cầu kháng thuốcGiám sát lậu cầu kháng thuốc 07/09/2017
Hypercarotenemia Hypercarotenemia 21/08/2017
Sốt tinh hồng nhiệtSốt tinh hồng nhiệt 20/07/2017
ChromoblastomycosisChromoblastomycosis 16/07/2017
Lịch làm ngoài giờ từ 27/11/2017 - 03/12/2017 22/11/2017
Lịch làm ngoài giờ từ 20-26/11/2017 20/11/2017
Lịch làm ngoài giờ từ ngày 13-19/11/2017 12/11/2017
   LIÊN KẾT

DÀNH CHO BỆNH NHÂN
Hướng dẫn khám bênh
 Lịch khám chữa bệnh
CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ - BỆNH VIỆN DA LIỄU TRUNG ƯƠNG
Địa chỉ: 15A - Phương Mai - Quận Đống Đa - Hà Nội
Điện thoại: 024.32222944 Fax: 024.38522665     
Emaill: benhviendalieutrunguong@dalieu.vn
Giấy phép số 79/GP-TTĐT do Cục PTTH và TTĐT - Bộ TT&TT cấp ngày 30/6/2016.
Trưởng ban biên tập: PGS.TS Nguyễn Văn Thường - Giám đốc Bệnh viện
Bản quyền: Bệnh viện Da liễu Trung ương
Ghi rõ nguồn: Bệnh viện Da liễu Trung ương hoặc http//:dalieu.vn khi sử dụng lại thông tin từ website này
LỊCH KHÁM
T2 – T6 : 6h00-18h30
T7 – CN : 7h00-17h30
Lịch khám phòng khám của Giáo sư/Phó Giáo sư: Xem chi tiết tại đây
GIỜ THĂM
Sáng: từ 06h00 đến 07h00
Trưa : từ 11h00 đến 12h00
Chiều : từ 16h00 đến 21h00 
QUY TRÌNH
Nhận phiếu đăng ký khám bênh
Đóng tiền khám và nhận biên lai
Nộp phiếu đăng ký nhận số thứ tự
CHI PHÍ
Bảng chi phí khám chữa bệnh tại Bệnh Viện Da Liễu Trung Ương do Bộ Y Tế phê duyệt

DÀNH CHO BỆNH NHÂN
CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ - BỆNH VIỆN DA LIỄU TRUNG ƯƠNG
Địa chỉ: 15A - Phương Mai - Quận Đống Đa - Hà Nội
Điện thoại: 024.32222944 Fax: 024.38522665     
Emaill: benhviendalieutrunguong@dalieu.vn
Giấy phép số 79/GP-TTĐT do Cục PTTH và TTĐT - Bộ TT&TT cấp ngày 30/6/2016
Trưởng ban biên tập: PGS.TS Nguyễn Văn Thường - Giám đốc Bệnh viện
Bản quyền: Bệnh viện Da liễu Trung ương
Ghi rõ nguồn: Bệnh viện Da liễu Trung ương hoặc http//:dalieu.vn khi sử dụng lại thông tin từ website này

Copyright by WWW.DALIEU.VN | Thỏa Thuận Dịch Vụ | Bảo Vệ Thông Tin
Được cung cấp bởi: Eportal « Thiet ke website mien phi »