Bệnh bạch biến có thể phòng ngừa không?

1. Bạch biến là gì?

Bạch biến là một bệnh lý tự miễn, xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công vào các tế bào sắc tố, khiến da của bạn mất đi sắc tố và chuyển thành màu trắng. Bệnh có thể ảnh hưởng tới bất kì vị trí nào trên cơ thể, nhưng thường xuất hiện ở bàn tay, bàn chân, khuỷu tay, đầu gối, mặt, và bộ phận sinh dục. Các mảng mất sắc tố ban đầu có thể nhỏ và phát triển lan rộng theo thời gian.

Bệnh bạch biến không lây nhiễm và thuộc nhóm bệnh lành tính, tuy nhiên vùng da mất sắc tố có nguy cơ cao chịu tác động tiêu cực từ tia UV, tăng khả năng bị ung thư da nếu không được bảo vệ đúng cách. Bên cạnh đó, sự thay đổi về ngoại hình do các mảng da trắng gây ra cũng ảnh hưởng lớn đến tâm lý và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Nhiều người bị bạch biến trở nên e ngại, mất tự tin, nhất là trong giao tiếp xã hội.

Mặc dù không có phương pháp nào chữa khỏi bệnh bạch biến nhưng một số phương pháp điều trị có thể giúp phục hồi sắc tố cho vùng da bị ảnh hưởng. Các phương pháp điều trị và chiến lược khác có thể giúp ngăn ngừa các vùng mất sắc tố phát triển.

2. Nguyên nhân gây bệnh bạch biến là gì?

Hiện nay, nguyên nhân gây bệnh bạch biến vẫn chưa được hiểu rõ. Một số yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến bệnh bạch biến gồm:

Yếu tố di truyền: đột biến di truyền có thể ảnh hưởng đến chức năng của tế bào hắc tố. Hiện có hơn 30 gen có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch biến.Rối loạn hệ miễn dịch: hệ thống miễn dịch xác định nhầm tế bào hắc tố khỏe mạnh giống như vi khuẩn gây hại cho cơ thể nên phản ứng thái quá và sản sinh kháng thể để tiêu diệt tế bào này.Căng thẳng và yếu tố tâm lý: lượng sắc tố của tế bào hắc tố sản xuất có thể thay đổi nếu cơ thể thường xuyên gặp căng thẳng về mặt cảm xúc.Yếu tố thần kinh: thường liên quan tới thể bạch biến phân đoạn Da bị tổn thương: một số tình trạng như da bị thương hoặc cháy nắng nghiêm trọng có thể khởi phát xuất hiện tổn thương bạch biến mớiTiếp xúc với hóa chất độc hại: ảnh hưởng đến chức năng của tế bào hắc tố và có thể gây bệnh bạch biến.

3. Có thể phòng ngừa được bệnh bạch biến hay không?

Hiện chưa có biện pháp đặc hiệu để ngừa hoàn toàn bệnh bạch biến do nguyên nhân chính xác của bệnh vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, một số cách phòng ngừa bệnh bạch biến sau có thể giúp giảm nguy cơ khởi phát hoặc hạn chế sự tiến triển lan rộng của bệnh bạch biến ở người có nguy cơ cao, gồm:

3.1. Bảo vệ da khỏi tác nhân gây hại

Tránh tổn thương da: da trầy xước, bỏng, cọ xát mạnh có thể kích hoạt hiện tượng Koebner, làm tăng nguy cơ xuất hiện bạch biến.Bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời: tia UV có thể làm tổn thương tế bào sắc tố nên cần sử dụng kem chống nắng có SPF ≥30, đội mũ rộng vành, mặc quần áo dài tay khi ra ngoài.

3.2. Duy trì lối sống lành mạnh

Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng: chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa (vitamin C, E), kẽm, đồng có thể giúp bảo vệ tế bào sắc tố. Tránh thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm gây viêm để giảm nguy cơ tác động tiêu cực lên hệ miễn dịch.Kiểm soát căng thẳng: căng thẳng có thể làm suy giảm hệ miễn dịch, kích hoạt hoặc làm nặng thêm bệnh bạch biến. Người bệnh có thể giảm căng thẳng bằng các bài tập thư giãn như: yoga, thiền hoặc tập thể dục thường xuyên.Ngủ đủ giấc: giấc ngủ chất lượng giúp hệ miễn dịch hoạt động ổn định và giảm nguy cơ rối loạn miễn dịch.

3.3. Tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại

Hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại: một số hóa chất có trong thuốc nhuộm tóc, mỹ phẩm, xà phòng hoặc chất tẩy rửa có thể làm tổn thương tế bào sắc tố.Cẩn trọng khi làm việc trong môi trường ô nhiễm: người làm việc trong môi trường tiếp xúc với hóa chất, thuốc trừ sâu nên sử dụng găng tay bảo hộ và thực hiện các biện pháp bảo vệ da.

3.4. Kiểm tra sức khỏe định kỳ

Kiểm tra da: khi nhận thấy da xuất hiện đốm nhạt màu bất thường hãy đi khám sớm để được tư vấn và theo dõi kịp thời.Tầm soát bệnh tự miễn: bạch biến có liên quan đến các bệnh tự miễn như bệnh tuyến giáp. Vì vậy, người có tiền sử gia đình mắc bệnh tự miễn nên kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các rối loạn miễn dịch

3.5. Điều trị bệnh bạch biến sớm và tích cực: Hiện nay có rất nhiều phương pháp điều trị bệnh bạch biến. Tùy vào mức độ bệnh mà bác sĩ có thể chỉ định cho bạn sử dụng thuốc uống, thuốc bôi tại chỗ, chiếu uvb để điều trị sớm và phòng ngừa bệnh bạch biến tiến triển lan rộng. Đây là cách hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh bạch biến tiển triển lan rộng.

 Viết bài: THS.BSNT Nguyễn Thị Thảo Nhi -

Phòng khám chuyên đề Bạch biến và bệnh da giảm sắc tố

Đăng bài: Phòng Công tác xã hội